Απαρτχάιντ λόγω φύλου: Όταν η καταπίεση των γυναικών στο Αφγανιστάν γίνεται έγκλημα κατά της ανθρωπότητας

Από τη Νότια Αφρική μέχρι την Καμπούλ, η ιστορία επαναλαμβάνεται με τον πιο σκληρό τρόπο. Η Navi Pillay, πρώην Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου: Αυτό που συμβαίνει σήμερα στις Αφγανές δεν είναι απλώς «διάκριση», είναι ένα συστηματικό σύστημα υποδούλωσης.

Τι κοινό έχει η Νότια Αφρική των φυλετικών διακρίσεων με το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν; Σύμφωνα με τη Navi Pillay, τη γυναίκα που αφιέρωσε τη ζωή της στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η απάντηση κρύβεται σε μια λέξη που ξυπνά εφιάλτες: Απαρτχάιντ.

Σε ένα πρόσφατο, συγκλονιστικό άρθρο της στο Ms. Magazine, η Pillay υποστηρίζει ότι η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί πλέον να εθελοτυφλεί. Η συστηματική αφαίρεση κάθε δικαιώματος από τις γυναίκες του Αφγανιστάν δεν είναι ένα εσωτερικό πολιτικό ζήτημα, αλλά ένα «Gender Apartheid» (Απαρτχάιντ λόγω φύλου) που πρέπει να ποινικοποιηθεί διεθνώς.

Η αρχιτεκτονική του αποκλεισμού

Όπως κάποτε οι μαύροι πολίτες στη Νότια Αφρική απαγορευόταν να καθίσουν στα ίδια παγκάκια με τους λευκούς, έτσι και σήμερα οι Αφγανές έχουν καταστεί «νομικά αόρατες».

Η δημόσια ζώνη: Απαγόρευση εισόδου σε πάρκα, γυμναστήρια και χώρους αναψυχής.

Η εκπαίδευση: Το κλείσιμο των σχολείων μετά την 6η Δημοτικού είναι ένας μεθοδευμένος «πνευματικός ακρωτηριασμός».

Η κίνηση: Η υποχρεωτική συνοδεία από άνδρα συγγενή (mahram) μετατρέπει το σπίτι σε μια απέραντη φυλακή.

“Το απαρτχάιντ δεν αφορούσε μόνο τον ρατσισμό· αφορούσε τον έλεγχο της ζωής, της κίνησης και της αξιοπρέπειας ενός ολόκληρου λαού. Σήμερα, οι Ταλιμπάν κάνουν το ίδιο με βάση το φύλο”, τονίζει η Pillay.

Από την καταγγελία στην ποινικοποίηση

Γιατί έχει σημασία ο όρος; Γιατί η λέξη «απαρτχάιντ» κινητοποίησε κάποτε τον πλανήτη να επιβάλει κυρώσεις και να απομονώσει ένα άδικο καθεστώς. Η Pillay καλεί τον ΟΗΕ να κωδικοποιήσει το Απαρτχάιντ λόγω Φύλου ως έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Δεν αρκεί να «καταδικάζουμε» τις πράξεις των Ταλιμπάν. Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η δίωξη των γυναικών είναι ένας μηχανισμός υποδούλωσης που η σύγχρονη έννομη τάξη δεν μπορεί να ανέχεται.

Η φωνή των Αφγανών γυναικών είναι η πυξίδα μας

Το άρθρο κλείνει με μια υπενθύμιση που μας αφορά όλες: Οι Αφγανές γυναίκες δεν είναι μόνο θύματα. Είναι οι πρωτογενείς εμπειρογνώμονες της δικής τους καταπίεσης. Οι φωνές τους, που φτάνουν σε εμάς μέσα από παράνομα δίκτυα και διεθνή φόρουμ, είναι αυτές που πρέπει να καθοδηγήσουν τη διεθνή δράση.

Στο Inspo, πιστεύουμε ότι η ενημέρωση είναι η αρχή της αλλαγής. Όπως το #MeToo στην Ελλάδα ξεκίνησε από μια φωνή και έγινε κίνημα, έτσι και η διεθνής πίεση για το Αφγανιστάν πρέπει να γίνει η προτεραιότητά μας.

Δεν είναι «πολιτισμική διαφορά». Είναι έγκλημα.

Τρεις τρόποι για να σταθούμε στο πλευρό των γυναικών του Αφγανιστάν

Η αναγνώριση του «απαρτχάιντ λόγω φύλου» ξεκινά από εμάς. Δείτε πώς μπορείτε να βοηθήσετε έμπρακτα:

1. Ενισχύστε την Ψηφιακή Εκπαίδευση: Οργανισμοί όπως ο Learn Afghan και το Womanity Foundation δημιουργούν μυστικά ψηφιακά σχολεία και πλατφόρμες εκμάθησης για κορίτσια που αποκλείονται από την τυπική εκπαίδευση. Μια δωρεά ή η προβολή του έργου τους στα social media δίνει πρόσβαση στη γνώση, το μόνο εργαλείο που οι Ταλιμπάν δεν μπορούν να κατασχέσουν.

2. Γίνετε η «Φωνή» τους στα Διεθνή Δίκτυα: Υπογράψτε και διαδώστε την καμπάνια #EndGenderApartheid. Στόχος της είναι να πιέσει τον ΟΗΕ και τις κυβερνήσεις να συμπεριλάβουν το απαρτχάιντ λόγω φύλου στη Σύμβαση για τα Εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας. Η διεθνής νομική αναγνώριση είναι το πρώτο βήμα για την επιβολή κυρώσεων.

3. Υποστηρίξτε τις Γυναίκες Δεσμώτριες (Women Defenders): Πολλές Αφγανές ακτιβίστριες βρίσκονται σε καθεστώς προσφυγιάς ή κρύβονται. Οργανώσεις όπως η MADRE και η Amnesty International παρέχουν νομική προστασία, πόρους επιβίωσης και ασφαλή διέλευση σε γυναίκες που στοχοποιούνται από το καθεστώς λόγω της δράσης τους.