Ταξίδι στο σπίτι της υπέροχης Φρίντα Κάλο: μια φεμινίστρια, έμπνευση για τις γυναίκες και βασίλισσα των selfie

Φρίντα Κάλο, μία τεράστια καλλιτέχνης, πολλά χρώματα και μία τραγική ιστορία… Η Φρίντα Κάλο έγραψε τη δική της ιστορία, ξεχώρισε παρά τα πολλά προβλήματα της υγείας της και είναι με διαφορά η βασίλισσα των selfie.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου απομόνωσης, η Google Arts & Culture άνοιξε τις πόρτες του La Casa Azul, το μουσείο της Frida Kahlo, που είναι κρυμμένο στα προάστια του Μεξικού. Επισκέψου την ιστοσελίδα για μια εικονική επίσκεψη στο σπίτι – μουσείο της  και μεταφέρσου έξω και εικονικά σε ένα σπίτι που φύλασσει τον υπερρεαλισμό σε συνδυασμό με το ρεαλισμό.

Λίγα λόγια για την ίδια

Η βασίλισσα των selfie

Ο Φρίντα Κάλο ήταν μία γυναίκα με πάθος και αυτό έβγαινε και στην ζωγραφική της. Κατά κύριο λόγο ζωγράφιζε τον εαυτό της απεικονίζοντας προσωπικές εμπειρίες της… από αποβολές εγκυμοσύνης και τον θυελλώδη έρωτά της με τον επίσης ζωγράφο Ντιέγκο Ριβέρα, μέχρι και τον οδυνηρό τραυματισμό που είχε στην πλάτη.

Η ίδια είχε πει κάποτε: «Ζωγραφίζω τον εαυτό μου επειδή συνήθως είμαι τόσο μόνη και επειδή ο εαυτός μου είναι το θέμα που ξέρω καλύτερα από κάθε άλλο»

Στην εποχή των selfie, η Φρίντα Κάλο αποδεικνύεται διαχρονικά σοφή ενώ μία κουβέντα της σε έναν φίλο της… εξηγεί με τον καλύτερο τρόπο την εμμονή των ανθρώπων να μοιράζονται την εικόνα τους με άλλους.

«Σου δίνω αυτή τη ζωγραφιά, έτσι ώστε να μην νιώθω τόσο μόνη» είχε πει.

Φρίντα Κάλο μία επαναστάτρια που διψούσε για ζωή

Ένας από τους πολλούς λόγους που θαυμάζω τόσο πολύ την Φρίντα Κάλο είναι το γεγονός πως δεν μπόρεσε κανείς να της βάλει χαλινάρια. Η δίψα για την ζωή ήταν τόσο μεγάλη που ακόμα και η σπασμένη σπονδυλική της στήλη δεν την σταμάτησε από το να φτάσει στον προορισμό της… στο να γίνει η μεγαλύτερη γυναικεία μορφή στην ζωγραφική, τον 20ο αιώνα.

Η Φρίντα Κάλο, ήταν μια γυναίκα που πάντα επαναστατούσε. Η μόνη της αδυναμία, ο έρωτας όμως και σε αυτή την περίπτωση η Φρίντα ήταν δυνατή γιατί ήξερε να αγαπάει με πάθος, χωρίς μέτρο. Δεν χάρισε μόνο τους ιδιαίτερους πίνακές της στην ανθρωπότητα αλλά και κάτι περισσότερο. Είναι το καλύτερο παράδειγμα το τι μπορεί να κάνει η δύναμη της θέλησης.

Όταν θέλεις κάτι να πετύχεις, μπορείς να το πετύχεις και ξαπλωμένος σε ένα κρεβάτι. Αυτό κατάφερε να το αποδείξει η Φρίντα Κάλο. Κόρη Γερμανοεβραίου φωτογράφου και από μικρή είχε καταλάβει πως η ζωή χρειάζεται φαντασία. Και η ζωή της και η τέχνη της, ήταν γεμάτες από αυτήν.

Το ατύχημα που της άλλαξε τη ζωή

Η ζωή της άρχισε να γίνεται ασυνήθιστη από τα έξι της κιόλας χρόνια. Αρρώστησε από πολιομυελίτιδα, ασθένεια που την ταλαιπώρησε πολύ, αφήνοντας την με ένα πόδι πιο κοντό από το άλλο και ημιπαράλυτο. Παρολ’ αυτά δεν πτοήθηκε και πήγε σχολείο. Φοίτησε στο Escola Preparatoria, όπου τα κορίτσια ήταν συνολικά 36 σε σύνολο 2000 μαθητών. Εκεί θα δει για πρώτη φορά τον μετέπειτα σύζυγό της, Ντιέγκο Ριβέρα, να ζωγραφίζει τους τοίχους της σχολής.

Το 1925, όταν και έκλεινε τα 18, θα της συμβεί ένα ατύχημα που θα σημαδέψει όλη την υπόλοιπη ζωή της. Είχε μόλις ανέβει σε ένα λεωφορείο το οποίο συγκρούστηκε με ένα τραμ. Τα τραύματα της ήταν συντριπτικά. Σπασμένα πλευρά, σπονδυλική στήλη, λεκάνη, κλείδα, βγαλμένος ώμος και έντεκα ραγίσματα στο δεξί της πόδι. Πέρασε τρεις μήνες στο νοσοκομείο με όλο το σώμα της στον γύψο. Οι πόνοι ήταν φρικτοί και την συνόδευαν μέχρι το τέλος της ζωής της. Μια λαμαρίνα μπαίνει ως στήριγμα στον κορμό της και της τρυπάει την μήτρα. Γι΄ αυτό και από τότε είχε γυναικολογικά προβλήματα και απέβαλε τρείς φορές. Συνολικά από την στιγμή του ατυχήματος και έπειτα υποβλήθηκε σε 35 επεμβάσεις.

Και πάλι όμως δεν το έβαλε κάτω. Ένα χρόνο μετά το ατύχημα ξεκίνησε μαθήματα ζωγραφικής. Όμως η οικογένειά της δεν είχε χρήματα για να υποστηρίξει το ταλέντο της. Για να βγάλει τα προς το ζην, η Φρίντα Κάλο αναλάμβανε να εικονογραφεί βιβλία ιατρικής. Ίσως είναι και αυτός ένας λόγος για την θεματολογία των μετέπειτα έργων της.

Ο Ντιέγκο Ριβέρα που την σημάδευσε μέχρι και το τέλος

Συχνάζοντας σε κύκλους με καλλιτέχνες, γνωρίζει το 1929 τον Ντιέγκο Ριβέρα, έναν από τους λίγους ζωγράφους (τοιχογράφος περισσότερο) παγκοσμίως που αναγνωρίστηκε εν ζωή. Κομμουνιστής, θεόρατος (η μητέρα της τον χαρακτήρισε ελέφαντα) και με μεγάλη επιτυχία στις γυναίκες. Η Φρίντα τού δείχνει τους πίνακές της. Παντρεύτηκαν την ίδια χρονιά. Ήταν ο τρίτος γάμος του Ριβέρα, που όμως δεν σταμάτησε να φλερτάρει και να κοιμάται με διάφορες.

Η σχέση τους ήταν περίεργη. Ο Ριβέρα είχε εξωσυζυγικές σχέσεις χωρίς να το κρύβει. Η Φρίντα Κάλο το ήξερε αλλά έκανε τα στραβά μάτια. Περισσότερο από αντίδραση και λιγότερο από επιθυμία, έκανε κι αυτή διάφορες εξωσυζυγικές σχέσεις. Με άντρες και γυναίκες. Μια από αυτές μάλιστα ήταν η γνωστή χορεύτρια Τζόζεφιν Μπέικερ. Ο Ριβέρα νευρίαζε πολύ όταν μάθαινε τις σχέσεις της γυναίκας του με άλλους άντρες. Με τις γυναίκες πάλι, δεν είχε πρόβλημα.

Η Κάλο συνέχιζε να ζωγραφίζει. Η θεματολογία της έβρισκε έμπνευση στον πόνο της, έναν πόνο που της τρύπαγε το κορμί, από τότε που είχε το ατύχημα. Άλλωστε περνούσε μεγάλες περιόδους στο κρεβάτι μην μπορώντας ούτε να κουνηθεί από το μέγεθος του πόνου.

«Αποβολή στο Ντιτρόιτ»

Όταν το 1932, θα μεταβούν στο Ντιτρόιτ, ώστε ο Ριβέρα να ζωγραφίσει τον τοίχο του τοπικού μουσείου, η Κάλο απέβαλλε το παιδί που είχε στα σπλάχνα της. Τότε είναι που θα ζωγραφίσει τον πίνακα, «Αποβολή στο Ντιτρόιτ». Ο πίνακας αυτός είναι η αρχή για να αλλάξει από εκεί και πέρα όλη την θεματολογία της, η οποία θα ξεφύγει από την παραδοσιακή τέχνη του Μεξικού. Οι πίνακές της αποτύπωναν τη γυναικεία ποιότητα της αλήθειας, της σκληρότητας και του μαρτυρίου.

Η σχέση του Ντιέγκο με την αδελφή της

Η Φρίντα άρχισε να καταρρέει, όταν έμαθε πως ο σύζυγός της είχε σεξουαλική σχέση με την αδερφή της. Εκείνη την περίοδο, ζωγράφισε μόνο έναν πίνακα. Ήταν μάλλον τότε που είπε τη φράση, «Είχα δύο ατυχήματα στη ζωή μου: το ένα ήταν με το λεωφορείο, το δεύτερο… ο Ντιέγκο. Αν με ρωτάς ποιο ήταν χειρότερο θα σου πω ο Ντιέγκο».

Η αναγνώριση και η «αποθέωση» από τον Πικάσο

Μέχρι το 1938, η Φρίντα Κάλο ήταν απλά η σύζυγος του Ντιέγκο Ριβέρα. Όμως, εκείνη τη χρονιά θα γνωρίσει στην Νέα Υόρκη τον Μπρετόν, τον μεγάλο σουρεαλιστή ζωγράφο, που θα εντυπωσιαστεί από του πίνακές της. Κάνει την πρώτη της έκθεση με τεράστια επιτυχία. Η επόμενη έκθεση στο Παρίσι θα της φέρει παγκόσμια αναγνώριση! Ο Πικάσο θα της βγάλει το καπέλο και το Μουσείο του Λούβρου θα ζητήσει να αγοράσει έναν πίνακά της.

Λίγο καιρό αργότερα θα αποκηρύξει τον σουρεαλισμό, αφού όπως θα πει, οι πίνακες της είναι προϊόν του δικού της ρεαλισμού. Το 1939 θα χωρίσει με τον Ριβέρα αλλά έναν χρόνο αργότερα θα τον ξαναπαντρευτεί. Την δεκαετία του ‘40, η Φρίντα Κάλο θα περάσει πολλές ώρες στο κρεβάτι λόγω σοβαρών προβλημάτων υγείας.

Η ψυχική της υγεία ήταν σε χειρότερη κατάσταση, με τις σκέψεις για αυτοκτονία να στριφογυρίζουν διαρκώς μέσα στο μυαλό της.

Το 1953 στην τελευταία της έκθεση, ζήτησε να μεταφερθεί στον χώρο μαζί με το κρεβάτι, αφού δεν μπορούσε να περπατήσει.

Πέθανε στις 13 Ιουλίου του 1954, στην πόλη που γεννήθηκε, σε ηλικία 47 ετών. Τα τελευταία λόγια στο ημερολόγιό της ήταν: «Ελπίζω το τέλος να είναι χαρούμενο και να μην επιστρέψω ποτέ ξανά».